Cookie Management ve GDPR Uyumluluğu: 2026 Rehberi
GDPR, CCPA ve diğer veri koruma yasalarına uyumlu cookie yönetimi nasıl yapılır? Consent management platform seçimi, implementasyonu ve best practice'ler.
Cookie Management Nedir?
Cookie management, web sitelerinde kullanılan çerezlerin (cookies) kullanıcı onayı alınarak yönetilmesi sürecidir. GDPR (General Data Protection Regulation) ve CCPA (California Consumer Privacy Act) gibi veri koruma yasaları, işletmeleri kullanıcı verilerini şeffaf ve yasal bir şekilde toplamaya zorlamaktadır.
Yasal Uyarı
GDPR ihlalleri için €20 milyon veya yıllık cironun %4'üne kadar ceza verilebilir. Cookie compliance artık opsiyonel değil, zorunluluktur.
GDPR Gereksinimleri
Açık Onay (Explicit Consent)
Kullanıcılardan cookie kullanımı için açık ve bilinçli onay alınmalıdır. Pre-checked checkbox'lar veya implied consent artık geçerli değildir.
- Kullanıcı aktif olarak "Kabul Et" butonuna tıklamalı
- Hangi cookie'lerin ne amaçla kullanıldığı açıklanmalı
- Kullanıcı istediği kategorileri seçebilmeli
Granular Control
Kullanıcılar farklı cookie kategorileri için ayrı ayrı onay verebilmeli:
- Necessary Cookies: Site işlevselliği için gerekli
- Analytics Cookies: Site performansı ve kullanım analizi
- Marketing Cookies: Reklam ve pazarlama amaçlı
- Functional Cookies: Gelişmiş özellikler için
Withdrawal Rights
Kullanıcılar verdikleri onayı kolayca geri çekebilmeli. Bu işlem onay verme kadar kolay olmalıdır. Cookie settings sayfası her zaman erişilebilir olmalı.
Cookie Kategorileri
| Kategori | Açıklama | Onay Gerekli? | Örnekler |
|---|---|---|---|
| Strictly Necessary | Site işlevselliği için gerekli | Hayır | Session ID, CSRF tokens |
| Performance | Site performansı analizi | Evet | Google Analytics, Hotjar |
| Functional | Gelişmiş özellikler | Evet | Language preferences, Chat widgets |
| Targeting | Reklam ve pazarlama | Evet | Facebook Pixel, Google Ads |
Consent Management Platform (CMP) Seçimi
Doğru CMP seçimi, GDPR compliance'ınızın temelini oluşturur. İşte popüler CMP çözümleri ve özellikleri:
OneTrust
Büyük işletmeler için ideal
Cookiebot
KOBİ'ler için uygun
Termly
Başlangıç seviyesi için
Google Consent Mode
Google Ads kullanıcıları için
Implementasyon Rehberi
1. Cookie Audit
İlk adım olarak sitenizde kullanılan tüm cookie'leri tespit edin:
- Browser developer tools ile cookie'leri listeleyin
- Third-party script'lerin oluşturduğu cookie'leri belirleyin
- Her cookie'nin amacını ve süresini dokumentedin
- Cookie kategorilerini (necessary, analytics, marketing) belirleyin
2. Consent Banner Tasarımı
GDPR uyumlu consent banner özellikleri:
// Örnek consent banner HTML
<div id="cookie-banner">
<h3>Bu site çerezler kullanır</h3>
<p>Deneyiminizi geliştirmek için çerezler kullanıyoruz...</p>
<button id="accept-all">Tümünü Kabul Et</button>
<button id="reject-all">Reddet</button>
<button id="customize">Özelleştir</button>
</div>3. Script Management
Cookie onayına göre script'leri yönetin:
// Google Analytics conditional loading
if (hasConsent('analytics')) {
gtag('config', 'GA_MEASUREMENT_ID');
}
// Facebook Pixel conditional loading
if (hasConsent('marketing')) {
fbq('init', 'PIXEL_ID');
fbq('track', 'PageView');
}Best Practice'ler
🎯 UX Odaklı Tasarım
- Banner'ı site deneyimini bozmayacak şekilde konumlandırın
- Açık ve anlaşılır dil kullanın, hukuki jargondan kaçının
- Mobile-first yaklaşım benimseyin
- Loading performance'ı optimize edin
📊 Analytics ve Monitoring
- Consent rates'leri düzenli olarak takip edin
- A/B test ile banner performansını optimize edin
- Cookie policy sayfası ziyaret oranlarını izleyin
- Compliance audit'leri düzenli yapın
🔧 Teknik Optimizasyon
- Consent state'ini localStorage'da saklayın
- Script loading'i async/defer ile optimize edin
- CDN kullanarak banner loading süresini azaltın
- Fallback mechanisms implement edin
Sonuç
Cookie management ve GDPR compliance, 2026'da dijital pazarlama stratejinizin ayrılmaz bir parçası olmalıdır. Doğru CMP seçimi, uygun implementasyon ve sürekli monitoring ile hem yasal gereksinimleri karşılayabilir hem de kullanıcı deneyimini optimize edebilirsiniz.
Unutmayın ki compliance bir kerelik iş değil, sürekli bir süreçtir. Yasal düzenlemeler değiştikçe ve yeni cookie'ler eklendikçe sisteminizi güncel tutmanız gerekir.